Zużyte tarcze hamulcowe bardzo negatywnie wpływają na bezpieczeństwo jazdy. Tarcze hamulcowe mają kluczowy wpływ na skuteczność pracy układu hamulcowego (tak samo, jak klocki hamulcowe). Jak sprawdzić tarcze hamulcowe? Kiedy wymienić tarcze hamulcowe? Jak rozpoznać uszkodzenia tarcz hamulcowych ?

Tarcze hamulcowe to elementy eksploatacyjne. Oznacza to, że zużywają się w trakcie eksploatacji i trzeba je regularnie wymieniać na nowe.

Tarcze hamulcowe są zamontowane na piastach kół i obracają się wraz z kołami, w trakcie jazdy. Produkuje się je jako jeden odlew z różnych stopów metalu. Proces hamowania rozpoczyna się wtedy, gdy kierowca naciska pedał hamulca. Pompa hamulcowa i urządzenie wspomagające (serwo) zwiększają ciśnienie płynu hamulcowego. Płyn pod ciśnieniem, za pomocą sztywnych, a potem elastycznych przewodów hamulcowych, doprowadzany jest do zacisków hamulcowych. Nacisk ze strony płynu hamulcowego powoduje, że w zacisku hamulcowym wysuwa się tłoczek. On z kolei powoduje, że klocki hamulcowe (powierzchnie robocze klocków) zaczynają trzeć o tarczę hamulcową od zewnętrznej i wewnętrznej strony. Tarcze hamulcowe i klocki hamulcowe zużywają się na skutek tarcia. Ich zużycie przyspiesza także ciepło, powstające podczas hamowania.

Trwałość tarcz hamulcowych zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to:

  • Jakość tarcz hamulcowych i klocków.
  • Współpraca pomiędzy tarczą a klockiem hamulcowym. Zaleca się, aby stosować tarcze i klocki tych samych producentów. Dzięki temu ich powierzchnie robocze dobrze ze sobą współpracują. Zły dobór klocków do tarcz przyspiesza ich zużycie (zbyt twarde klocki mogą powodować powstawanie rys).
  • Sposób eksploatacji auta. Częsta jazda po mieście, wiążąca się z częstych hamowaniem i jazda sportowa, związana z silnym hamowaniem, przyspieszają zużycie tarcz.
  • Jakość montażu. Niewłaściwy montaż może powodować pęknięcia.
  • Szokowe schłodzenie tarcz. Wjechanie autem w głęboką kałużę, zaraz po silnym hamowaniu albo mycie nagrzanego auta myjką, powoduje szokowe schłodzenie tarcz i ich zwichrowanie.

Bardzo dobre tarcze hamulcowe są w stanie wytrzymać do 120 tys. kilometrów przebiegu, przy odpowiedniej eksploatacji. Tarcze niskiej jakości albo współpracujące ze źle dobranymi klockami, mogą wymagać wymiany już po przejechaniu 20 tys. km przebiegu.

Zużyta tarcza hamulcowa – czy to jest niebezpieczne?

Zużycie tarcz hamulcowych jest niebezpieczne. Tak samo, jak inne uszkodzenia, które mogą pojawić się na ich powierzchni.

  • Rysy na powierzchni tarcz hamulcowych sprawiają, że podczas hamowania do powierzchni tarczy nie przylega cała powierzchnia robocza klocka. Przez to efektywność hamowania jest mniejsza.
  • Zwichrowane tarcze hamulcowe powodują szereg drgań w trakcie hamowania. Niekiedy ocierają się także o klocki w trakcie jazdy, powodując ich niepotrzebne zużycie i dodatkowe opory. Drgania, wywoływane przez zwichrowane tarcze hamulcowe, przyspieszają zużycie elementów układu hamulcowego, układu kierowniczego i zawieszenia.
  • Zużyte (zbyt cienkie) tarcze hamulcowe zmniejszają siłę hamowania. Mogą się niebezpiecznie przegrzewać w trakcie hamowania.
  • Wszelakie pęknięcia od razu kwalifikują tarczę do natychmiastowej wymiany.

Należy pamiętać o tym, że tarcze hamulcowe są jednym z najważniejszych elementów układu hamulcowego. Nie tylko one odpowiadają za bezpieczeństwo. Poza sprawdzaniem stanu tarcz należy również zwracać uwagę na objawy zużycia klocków hamulcowych, stan elastycznych przewodów hamulcowych i stan płynu hamulcowego (poziom jego zawodnienia i ewentualne wycieki). Zawsze należy reagować w przypadku wycieków płynu hamulcowego i zapalenia się na desce rozdzielczej kontrolek, ostrzegających o awariach układu hamulcowego i układów bezpieczeństwa aktywnego (ABS, ASR, ESP i innych), modulujących działanie układu hamulcowego.

Zużycie tarcz hamulcowych – jak często sprawdzać?

tarcza hamulcowa

Stan tarcz hamulcowych jest sprawdzany w trakcie corocznego przeglądu na Stacji Kontroli Pojazdów.
Warto również sprawdzać stan tarcz hamulcowych co pół roku, samodzielnie.
Jak? Należy zmierzyć grubość powierzchni roboczych tarcz, za pomocą suwmiarki. Tarcze należy też obejrzeć, zwracając uwagę na uszkodzenia mechaniczne i zmianę barwy.

Koniecznie należy skontrolować stan tarcz hamulcowych, kiedy pojawią się objawy awarii tarcz albo jakiekolwiek problemy z działaniem układu hamulcowego. Należy zawsze reagować na wszelakiego typu hałasy podczas hamowania (np. piszczenie, metaliczne odgłosy), wibracje i niższą skuteczność hamowania.

Objawy zużycia tarcz hamulcowych

Jeśli auto stoi przez bardzo długi czas, rdza może spowodować zablokowanie się tarcz i klocków hamulcowych. Korozja spowoduje ich „zespawanie” wraz z klockami. Pomóc mogą środki chemiczne do odrdzewiania tarcz hamulcowych. Po ich zastosowaniu trzeba użyć środka, który zmywa środek do odrdzewiania.

Jakie są najważniejsze objawy zużycia tarcz hamulcowych?

  • Niska skuteczność hamowania;
  • Piski podczas hamowania;
  • Drgania i wibracje podczas hamowania, wyczuwalne na kierownicy (bicie tarczy, spowodowane zwichrowaniem/skrzywieniem);
  • Pęknięcia na powierzchni tarczy hamulcowej (skrajnie niebezpieczne);
  • Głębokie rysy na tarczy hamulcowej;
  • Zmiana koloru tarczy hamulcowej, spowodowana przegrzaniem albo złą współpracą z okładziną klocka hamulcowego;
  • Rdza, która nie zostaje usunięta podczas kilkukrotnego, mocnego hamowania.

Jak wymieniać tarcze hamulcowe?

Tarcze hamulcowe wymienia się parami – na jednej osi samochodu.
Trzeba je dobrać do określonego modelu samochodu, rocznika i mocy silnika.

Kiedy wymienić tarcze hamulcowe?

Kiedy pojawią się powyższe objawy awarii. Przed wymianą tarcz hamulcowych należy także sprawdzić stan klocków hamulcowych, elastycznych przewodów hamulcowych, a także poziom (w zbiorniczku) oraz stopień zawodnienia płynu hamulcowego (płyn hamulcowy powinno się wymieniać co 2 lata).

Gdzie szybko i wygodnie wymienić tarcze hamulcowe?

Warto skorzystać z portalu Autonova. Wystarczy wybrać swój rejon zamieszkania, a następnie wpisać w wyszukiwarce nazwę usługi, np. „wymiana tarcz hamulcowych”. Po wybraniu odpowiedniego warsztatu, w najbliższej okolicy można w ciągu kilku chwil zarezerwować wizytę w warsztacie, na określoną godzinę. Można też, oczywiście, poznać cenę usługi. Tarcze hamulcowe można kupić samodzielnie i dostarczyć je wraz z samochodem do warsztatu.

znajdź warsztat

Jak przebiega wymiana tarcz hamulcowych? Auto jest unoszone na podnośniku. Demontowane są koła. Po zdjęciu zacisku hamulcowego i odkręceniu nakrętki centrującej można zdemontować tarczę z kół i zamontować nową tarczę hamulcową.

Zużyte tarcze hamulcowe – koszt wymiany

Cena tarcz hamulcowych jest zależna od ich rodzaju, producenta oraz średnicy tarcz. Można przyjąć, że tarcza hamulcowa kosztuje od 50 do 200 zł za sztukę. Wielu producentów sprzedaje kompletne zestawy na jedną oś, składające się z dwóch tarcz hamulcowych i dwóch klocków hamulcowych. To dobre rozwiązanie. Wtedy kierowca ma pewność, że tarcze i klocki będą ze sobą dobrze współpracować. Wymiana tarcz hamulcowych na jednej osi kosztuje 100 – 150 zł. Warto od razu wymienić klocki.

Jak sprawdzić zużycie klocków hamulcowych?

Klocki hamulcowe sprawdza się tak samo, jak tarcze, podczas corocznych przeglądów. Samodzielnie warto sprawdzać grubość ich okładzin, a także to, czy nie są pęknięte, wykruszone i przegrzane. Objawy awarii klocków to piszczenie podczas hamowania i niska skuteczność hamowania.
Klocki mają wbudowane akustyczne lub elektroniczne czujniki zużycia, akustyczne powodują metaliczny pisk podczas jazdy, elektroniczne informują, wyświetlając komunikat o konieczności wymiany na komputerze pokładowym. W autach premium stosuje się elektryczne czujniki grubości klocków hamulcowych. Jeśli klocki się zużywają – na desce rozdzielczej pojawia się informacja o ile % zużyciu lub ilość kilometrów pozostałych do przeprowadzenia wymiany. W niektórych autach czujniki mogą być montowane tylko na klockach, znajdujących się na przedniej osi. Te podlegają szybszemu zużyciu (z przodu jest silnik, auto jest bardziej obciążone) i dlatego na przedniej osi są większe.